वित्तीय शब्दकोश

156 संज्ञा

• एकूण मागणी (Aggregate Demand)

  Aggregate Demandइंग्रजीत

  एखाद्या विशिष्ट वेळी अर्थव्यवस्थेतील वस्तू आणि सेवांची एकूण मागणी. फॉरेक्स ट्रेडर एकूण मागणीवर लक्ष ठेवतात, कारण ती महागाई, व्याजदर आणि अखेरीस चलनांच्या मूल्यांकनावर परिणाम करते.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• चलनाची मूल्यवृद्धी (Appreciation)

  Appreciationइंग्रजीत

  दुसऱ्या चलनाच्या तुलनेत एखाद्या चलनाच्या मूल्यात होणारी वाढ. डॉलरच्या तुलनेत युरोचे मूल्य वाढले, की एक युरो खरेदी करण्यासाठी अधिक डॉलर लागतात.

  फॉरेक्स

• आर्बिट्राज (Arbitrage)

  Arbitrageइंग्रजीत

  किमतीतील लहान तफावतींमधून नफा मिळवण्यासाठी एखाद्या अ‍ॅसेटची वेगवेगळ्या बाजारांत एकाच वेळी केलेली खरेदी आणि विक्री. फॉरेक्समध्ये यात ब्रोकर्समधील किंवा चलन जोड्यांमधील दरांच्या फरकाचा लाभ घेणे असू शकते.

  फॉरेक्स

• आस्क रेट (Ask Rate)

  Ask Rateइंग्रजीत

  विक्रेता ज्या सर्वांत कमी किमतीला चलन जोडी विकण्यास तयार असतो ती किंमत. तिला ऑफर प्राइस असेही म्हणतात. आस्क नेहमी बिडपेक्षा जास्त असते.

  फॉरेक्स

• अ‍ॅसेट वाटप (Asset Allocation)

  Asset Allocationइंग्रजीत

  ट्रेडरची उद्दिष्टे आणि जोखीम सहन करण्याची क्षमता यांनुसार जोखीम आणि परतावा यांचा समतोल साधण्यासाठी गुंतवणूक विविध अ‍ॅसेट वर्गांत — चलने, इक्विटी, कमोडिटी — विभागण्याची रणनीती.

  जोखीम

• ATR (Average True Range)

  ATR (Average True Range)इंग्रजीत

  एक व्होलॅटिलिटी इंडिकेटर, जो ठरावीक संख्येच्या पिरियडमधील उच्च आणि नीच किमतींमधील सरासरी पल्ला मोजतो. ट्रेडर स्टॉप-लॉसचे अंतर ठरवण्यासाठी आणि बाजारातील व्होलॅटिलिटीचा अंदाज घेण्यासाठी ATR वापरतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• Balance

  Balanceइंग्रजीत

  The money in a trading account counting only what has been settled: deposits and withdrawals, and the results of positions that have been closed. It does not move while a position is open; the profit or loss on an open position shows in equity and reaches the balance only when the position is closed.

  अद्याप अनुवादित नाही; इंग्रजीत दाखवले आहे.

  जोखीम

• देयक संतुलन (Balance of Payments)

  Balance of Paymentsइंग्रजीत

  एखाद्या विशिष्ट कालावधीत एक देश आणि उर्वरित जग यांच्यात झालेल्या सर्व आर्थिक व्यवहारांची नोंद. देयक संतुलनातील तूट किंवा अधिशेष देशाच्या चलनाच्या मूल्यावर लक्षणीय परिणाम करू शकतो.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• बेस चलन (Base Currency)

  Base Currencyइंग्रजीत

  चलन जोडीतील पहिले चलन. EUR/USD मध्ये युरो हे बेस चलन आहे. बेस चलनाचे एक युनिट खरेदी करण्यासाठी किती कोट चलन लागते, हे विनिमय दर दाखवतो.

  फॉरेक्स

• बेअर मार्केट (Bear Market)

  Bear Marketइंग्रजीत

  सातत्याने घसरणाऱ्या किमती आणि निराशावादी भावना ही ज्याची वैशिष्ट्ये आहेत असा बाजार. फॉरेक्समध्ये एखाद्या चलनासाठी बेअर मार्केट म्हणजे ते चलन इतर चलनांच्या तुलनेत मूल्य गमावत आहे.

  फॉरेक्स

• बिड प्राइस (Bid Price)

  Bid Priceइंग्रजीत

  खरेदीदार चलन जोडीसाठी जी सर्वांत जास्त किंमत देण्यास तयार असतो ती किंमत. ट्रेडर बिड प्राइसला विकतात आणि आस्क प्राइसला खरेदी करतात.

  फॉरेक्स

• बोलिंजर बँड्स (Bollinger Bands)

  Bollinger Bandsइंग्रजीत

  टेक्निकल अ‍ॅनालिसिसचा एक इंडिकेटर, ज्यात मधली एक मूव्हिंग अ‍ॅव्हरेज आणि तिच्या वर व खाली स्टँडर्ड डेव्हिएशनचे दोन बँड असतात. ते ट्रेडर्सना ओव्हरबॉट किंवा ओव्हरसोल्ड स्थिती आणि संभाव्य ब्रेकआउट ओळखण्यास मदत करतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• ब्रेकआउट (Breakout)

  Breakoutइंग्रजीत

  ओळखलेल्या सपोर्ट किंवा रेझिस्टन्स पातळीला भेदून जाणारी किमतीची हालचाल, जिच्यासोबत अनेकदा व्हॉल्यूम आणि व्होलॅटिलिटी वाढते. ब्रेकआउट ट्रेडिंग रणनीतींचे उद्दिष्ट नव्या ट्रेंडच्या सुरुवातीलाच पोझिशन घेणे हे असते.

  तांत्रिक विश्लेषण

• ब्रोकर (Broker)

  Brokerइंग्रजीत

  फॉरेक्स बाजारात खरेदीदार आणि विक्रेते यांच्यातील ट्रेडिंग सुलभ करणारा मध्यस्थ. रिटेल ट्रेडर्सना आवश्यक असलेले प्लॅटफॉर्म, लिव्हरेज आणि बाजारात प्रवेश ब्रोकर पुरवतात.

  खाती आणि प्लॅटफॉर्म

• बुल मार्केट (Bull Market)

  Bull Marketइंग्रजीत

  सातत्याने वाढणाऱ्या किमती आणि आशावादी भावना ही ज्याची वैशिष्ट्ये आहेत असा बाजार. फॉरेक्समध्ये एखाद्या चलनासाठी बुल मार्केट म्हणजे ते चलन इतर चलनांच्या तुलनेत मूल्य मिळवत आहे.

  फॉरेक्स

• केबल (Cable)

  Cableइंग्रजीत

  GBP/USD चलन जोडीसाठी वापरला जाणारा बोलीभाषेतील शब्द; त्याचा उगम एकोणिसाव्या शतकात टाकलेल्या अटलांटिकपार टेलिग्राफ केबलमध्ये आहे, जी लंडन आणि न्यूयॉर्क यांच्यात विनिमय दर पाठवण्यासाठी वापरली जात असे.

  फॉरेक्स

• कँडलस्टिक (Candlestick)

  Candlestickइंग्रजीत

  चार्टचा एक प्रकार, जो ठरावीक पिरियडसाठी ओपन, हाय, लो आणि क्लोज किमती दाखवतो आणि मेणबत्तीच्या आकाराचा पॅटर्न तयार करतो. बॉडी ओपन ते क्लोज हा पल्ला दाखवते, तर विक्स हाय आणि लो दाखवतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• कॅरी ट्रेड (Carry Trade)

  Carry Tradeइंग्रजीत

  अशी रणनीती, ज्यात ट्रेडर कमी व्याजदर असलेले चलन कर्जाऊ घेऊन जास्त व्याजदर असलेले चलन खरेदी करतो आणि व्याजदरांतील फरकातून नफा मिळवतो. स्थिर बाजार परिस्थितीत ती लोकप्रिय असते.

  फॉरेक्स

• मध्यवर्ती बँक (Central Bank)

  Central Bankइंग्रजीत

  पतधोरण, व्याजदरांचे निर्णय आणि चलनाची स्थिरता यांसाठी जबाबदार असलेली राष्ट्रीय संस्था. प्रमुख मध्यवर्ती बँका — जसे की Fed, ECB आणि BoJ — आपल्या धोरणात्मक निर्णयांद्वारे फॉरेक्स बाजारांवर मोठा प्रभाव टाकतात.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• CFD (Contract for Difference)

  CFD (Contract for Difference)इंग्रजीत

  एक डेरिव्हेटिव्ह उत्पादन, जे अंतर्निहित अ‍ॅसेटची मालकी न घेता किमतीच्या हालचालींवर सट्टा लावण्याची मुभा देते. CFD अंतर्निहित इन्स्ट्रुमेंटच्या किमतीचे अनुकरण करतात आणि मार्जिनवर ट्रेड केले जातात.

  इन्स्ट्रुमेंट

• Commission

  Commissionइंग्रजीत

  A charge for dealing that is set out as its own line, separate from the spread, and usually quoted per lot. It may be charged once, or on each side of a trade: on opening and again on closing. An account described as commission-free carries its dealing cost inside a wider spread instead.

  अद्याप अनुवादित नाही; इंग्रजीत दाखवले आहे.

  खाती आणि प्लॅटफॉर्म

• कमोडिटी चलने (Commodity Currencies)

  Commodity Currenciesइंग्रजीत

  ज्या देशांच्या अर्थव्यवस्था कमोडिटी निर्यातीवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून आहेत अशा देशांची चलने, जसे की ऑस्ट्रेलियन डॉलर (AUD), कॅनेडियन डॉलर (CAD) आणि न्यूझीलंड डॉलर (NZD). त्यांची मूल्ये अनेकदा कमोडिटीच्या किमतींशी सहसंबंधित असतात.

  इन्स्ट्रुमेंट

• कन्सॉलिडेशन (Consolidation)

  Consolidationइंग्रजीत

  असा कालावधी, ज्यात एका मोठ्या हालचालीनंतर किंमत अरुंद पल्ल्यात आडवी सरकते. कन्सॉलिडेशन अनेकदा ब्रेकआउटच्या आधी येते आणि बाजारातील अनिर्णय दर्शवते.

  तांत्रिक विश्लेषण

• कॉन्ट्रॅक्ट साइझ (Contract Size)

  Contract Sizeइंग्रजीत

  इन्स्ट्रुमेंटचा एक लॉट अंतर्निहित अ‍ॅसेटचे जेवढे प्रमाण दर्शवतो ते प्रमाण. परकीय चलनात एक स्टँडर्ड लॉट म्हणजे बेस चलनाचे 100,000 युनिट; सोन्यासाठी ते सामान्यतः 100 ट्रॉय औंस असते.

  फॉरेक्स

• सहसंबंध (Correlation)

  Correlationइंग्रजीत

  दोन चलन जोड्या एकमेकींच्या संदर्भात कशा हलतात याचे सांख्यिकीय माप. सकारात्मक सहसंबंध म्हणजे त्या एकाच दिशेने हलतात; नकारात्मक सहसंबंध म्हणजे त्या विरुद्ध दिशांनी हलतात.

  फॉरेक्स

• क्रॉस रेट (Cross Rate)

  Cross Rateइंग्रजीत

  ज्यात अमेरिकी डॉलरचा समावेश नाही अशा दोन चलनांमधील विनिमय दर, जसे की EUR/GBP किंवा AUD/JPY. क्रॉस रेट प्रत्येक चलनाच्या USD च्या तुलनेतील दरावरून काढले जातात.

  फॉरेक्स

• चलन जोडी (Currency Pair)

  Currency Pairइंग्रजीत

  एकमेकांच्या तुलनेत भाव दिलेली दोन चलने, जसे की EUR/USD. पहिले बेस चलन, दुसरे कोट चलन. बेसचे एक युनिट खरेदी करण्यासाठी किती कोट चलन लागते, हे दर दाखवतो.

  फॉरेक्स

• डे ट्रेडिंग (Day Trading)

  Day Tradingइंग्रजीत

  अशी ट्रेडिंग शैली, ज्यात सर्व पोझिशन्स एकाच ट्रेडिंग दिवसात उघडल्या आणि बंद केल्या जातात, त्यामुळे रात्रभर पोझिशन ठेवण्याची जोखीम टळते. डे ट्रेडर अल्पकालीन किंमत हालचालींवर आणि टेक्निकल अ‍ॅनालिसिसवर अवलंबून असतात.

  ट्रेडिंग

• डेड कॅट बाउन्स (Dead Cat Bounce)

  Dead Cat Bounceइंग्रजीत

  मोठ्या घसरणीनंतर किमतीत होणारी तात्पुरती सुधारणा, जिच्यानंतर डाउनट्रेंड पुढे चालू राहतो. रिव्हर्सल झाला आहे असा ट्रेडर्सचा गैरसमज या बाउन्समुळे होऊ शकतो.

  तांत्रिक विश्लेषण

• चलनघट (Deflation)

  Deflationइंग्रजीत

  वस्तू आणि सेवांच्या सर्वसाधारण किंमत पातळीत सातत्याने होणारी घट. चलनघटीमुळे चलनाची क्रयशक्ती वाढते, पण ती आर्थिक कमकुवतपणाचे संकेत देऊ शकते, ज्यामुळे मध्यवर्ती बँका अनेकदा व्याजदर कमी करतात.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• चलनाचे अवमूल्यन (Depreciation)

  Depreciationइंग्रजीत

  दुसऱ्या चलनाच्या तुलनेत एखाद्या चलनाच्या मूल्यात होणारी घट. चलनाचे मूल्य घटले, की त्यातून दुसरे चलन पूर्वीपेक्षा कमी खरेदी करता येते.

  फॉरेक्स

• डायव्हर्जन्स (Divergence)

  Divergenceइंग्रजीत

  अशी स्थिती, ज्यात चलन जोडीची किंमत RSI किंवा MACD सारख्या टेक्निकल इंडिकेटरच्या विरुद्ध दिशेने हलते. डायव्हर्जन्स अनेकदा संभाव्य ट्रेंड रिव्हर्सलचा संकेत देतो.

  तांत्रिक विश्लेषण

• लाभांश (Dividend)

  Dividendइंग्रजीत

  कंपनीच्या नफ्याचे तिच्या भागधारकांना केलेले वाटप. शेअर CFD धारकांकडे शेअर्सची मालकी नसते, त्यामुळे लाभांश त्याऐवजी रोख समायोजन म्हणून दिसतो: एक्स-डिव्हिडंड तारखेला लाँग पोझिशन्समध्ये क्रेडिट आणि शॉर्ट पोझिशन्समधून डेबिट केला जातो.

  इन्स्ट्रुमेंट

• डबल बॉटम (Double Bottom)

  Double Bottomइंग्रजीत

  डाउनट्रेंडनंतर तयार होणारा एक बुलिश रिव्हर्सल चार्ट पॅटर्न, ज्यात किंमत एकाच सपोर्ट पातळीची दोनदा चाचणी घेते आणि नंतर नेकलाइन रेझिस्टन्सच्या वर ब्रेक करते.

  तांत्रिक विश्लेषण

• डबल टॉप (Double Top)

  Double Topइंग्रजीत

  अपट्रेंडनंतर तयार होणारा एक बेअरिश रिव्हर्सल चार्ट पॅटर्न, ज्यात किंमत एकाच रेझिस्टन्स पातळीची दोनदा चाचणी घेते आणि नंतर नेकलाइन सपोर्टच्या खाली ब्रेक करते.

  तांत्रिक विश्लेषण

• डोव्हिश (Dovish)

  Dovishइंग्रजीत

  आर्थिक वाढीला चालना देण्यासाठी कमी व्याजदर आणि विस्तारवादी पतधोरणाला अनुकूल असलेल्या मध्यवर्ती बँकेच्या भूमिकेचे वर्णन करणारी संज्ञा. डोव्हिश संकेत सामान्यतः चलन कमकुवत करतात.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• ड्रॉडाउन (Drawdown)

  Drawdownइंग्रजीत

  खात्याच्या इक्विटीमध्ये उच्चांकापासून नीचांकापर्यंत झालेली घट, जी सहसा टक्केवारीत व्यक्त केली जाते. ट्रेडिंग रणनीतीच्या जोखमीचे मूल्यमापन करण्यासाठी कमाल ड्रॉडाउन हे एक महत्त्वाचे माप आहे.

  जोखीम

• ECN (Electronic Communication Network)

  ECN (Electronic Communication Network)इंग्रजीत

  अशी प्रणाली, जी अनेक लिक्विडिटी प्रोव्हायडर्सकडील खरेदी आणि विक्री ऑर्डर जुळवते आणि अधिक अरुंद स्प्रेडसह बाजारात थेट प्रवेश देते. ECN ब्रोकर डीलिंग डेस्कशिवाय ऑर्डर थेट आंतरबँक बाजाराकडे पाठवतात.

  खाती आणि प्लॅटफॉर्म

• इलियट वेव्ह सिद्धांत (Elliott Wave Theory)

  Elliott Wave Theoryइंग्रजीत

  टेक्निकल अ‍ॅनालिसिसची एक पद्धत, जी किंमत हालचालींमधील पुनरावृत्त होणारे वेव्ह पॅटर्न ओळखते. या सिद्धांतानुसार बाजार पाच-वेव्हच्या इम्पल्स पॅटर्नमध्ये हलतात आणि त्यानंतर तीन-वेव्हचे करेक्टिव्ह पॅटर्न येतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• EMA (Exponential Moving Average)

  EMA (Exponential Moving Average)इंग्रजीत

  मूव्हिंग अ‍ॅव्हरेजचा एक प्रकार, जो अलीकडील किमतींना अधिक भार देतो आणि त्यामुळे सिंपल मूव्हिंग अ‍ॅव्हरेजपेक्षा नव्या माहितीला अधिक जलद प्रतिसाद देतो. सामान्यतः वापरले जाणारे पिरियड 9, 21, 50 आणि 200 आहेत.

  तांत्रिक विश्लेषण

• इक्विटी (Equity)

  Equityइंग्रजीत

  आपल्या ट्रेडिंग खात्याचे सध्याचे मूल्य, ज्यात खुल्या पोझिशन्सवरील अनरिअलाइज्ड नफा आणि तोटा समाविष्ट असतो. इक्विटी = खात्यातील बॅलन्स + अनरिअलाइज्ड P&L.

  जोखीम

• एक्झॉटिक जोड्या (Exotic Pairs)

  Exotic Pairsइंग्रजीत

  अशा चलन जोड्या, ज्यांत एक प्रमुख चलन आणि एक विकसनशील किंवा लहान अर्थव्यवस्थेचे चलन असते, जसे की USD/TRY किंवा EUR/ZAR. एक्झॉटिक जोड्यांमध्ये सामान्यतः स्प्रेड अधिक रुंद आणि तरलता कमी असते.

  फॉरेक्स

• Expert Advisor (EA)

  Expert Advisor (EA)इंग्रजीत

  MetaTrader प्लॅटफॉर्मवर चालणारा एक स्वयंचलित ट्रेडिंग प्रोग्राम. EA आधीच प्रोग्राम केलेल्या नियमांनुसार आणि अल्गोरिदमनुसार ट्रेड करतात, त्यासाठी मानवी हस्तक्षेपाची गरज नसते.

  खाती आणि प्लॅटफॉर्म

• फिबोनाची रिट्रेसमेंट (Fibonacci Retracement)

  Fibonacci Retracementइंग्रजीत

  टेक्निकल अ‍ॅनालिसिसचे एक साधन, जे प्रमुख फिबोनाची गुणोत्तरांवर (23.6%, 38.2%, 50%, 61.8%) आडव्या रेषा वापरून संभाव्य सपोर्ट आणि रेझिस्टन्स पातळ्या ओळखते, जिथे पुलबॅकदरम्यान किंमत उलटू शकते.

  तांत्रिक विश्लेषण

• फिल (Fill)

  Fillइंग्रजीत

  चलन जोडी खरेदी किंवा विक्री करण्याच्या ऑर्डरची पूर्तता. ऑर्डर एका विशिष्ट किमतीला कार्यान्वित झाली, की फिल होते. ऑर्डरचा केवळ काही भाग कार्यान्वित झाल्यास त्याला पार्शल फिल म्हणतात.

  ऑर्डर

• फ्लॅट (Flat)

  Flatइंग्रजीत

  बाजारात कोणतीही खुली पोझिशन नसणे. ज्या ट्रेडरने आपले सर्व ट्रेड बंद केले आहेत, तो फ्लॅट किंवा स्क्वेअर आहे असे म्हटले जाते.

  ट्रेडिंग

• तरता विनिमय दर (Floating Exchange Rate)

  Floating Exchange Rateइंग्रजीत

  असा विनिमय दर, जो सरकारने निश्चित केलेला किंवा पेग केलेला नसून खुल्या बाजारातील मागणी आणि पुरवठ्याने ठरतो. बहुतेक प्रमुख चलने तरत्या विनिमय दर प्रणालीखाली चालतात.

  फॉरेक्स

• FOMC

  FOMCइंग्रजीत

  Federal Open Market Committee — अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हची ती शाखा, जी पतधोरण आणि व्याजदर ठरवण्यासाठी जबाबदार आहे. FOMC च्या बैठका आणि निवेदने या फॉरेक्समध्ये बाजार हलवणाऱ्या मोठ्या घटना असतात.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• फॉरेक्स (Forex)

  Forexइंग्रजीत

  परकीय चलन बाजार — जगातील सर्वांत मोठा आणि सर्वाधिक तरल वित्तीय बाजार, ज्याची दैनंदिन उलाढाल $7 trillion पेक्षा जास्त आहे. चलनांचे ट्रेडिंग दिवसाचे 24 तास, आठवड्यातून पाच दिवस चालते.

  फॉरेक्स

• फॉरवर्ड कॉन्ट्रॅक्ट (Forward Contract)

  Forward Contractइंग्रजीत

  भविष्यातील एका विशिष्ट तारखेला पूर्वनिश्चित किमतीला चलन खरेदी किंवा विक्री करण्याचा करार. व्यवसाय आणि ट्रेडर विनिमय दरातील चढउतारांपासून हेज करण्यासाठी फॉरवर्ड कॉन्ट्रॅक्ट वापरतात.

  इन्स्ट्रुमेंट

• फ्री मार्जिन (Free Margin)

  Free Marginइंग्रजीत

  खात्यातील ती इक्विटी, जी खुल्या पोझिशन्ससाठी मार्जिन म्हणून अडकलेली नाही आणि त्यामुळे नव्या पोझिशन्स उघडण्यासाठी किंवा तोटे सोसण्यासाठी उपलब्ध असते.

  जोखीम

• फंडामेंटल अ‍ॅनालिसिस (Fundamental Analysis)

  Fundamental Analysisइंग्रजीत

  भविष्यातील किंमत हालचालींचा अंदाज बांधण्यासाठी आर्थिक निर्देशक (GDP, महागाई, रोजगार), मध्यवर्ती बँकांची धोरणे, व्याजदर आणि भू-राजकीय घटना यांच्या आधारे चलनाच्या मूल्याचे मूल्यमापन करणे.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• गॅप (Gap)

  Gapइंग्रजीत

  चार्टवरील किमतींमधील असा खंड, जिथे कोणतेही ट्रेडिंग झाले नाही. गॅप अनेकदा रविवारी बाजार उघडताना दिसतात, जेव्हा आठवड्याअखेरीच्या बातम्यांमुळे किमती शुक्रवारच्या क्लोजपेक्षा वेगळ्या असतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• GDP (Gross Domestic Product) — सकल देशांतर्गत उत्पादन

  GDP (Gross Domestic Product)इंग्रजीत

  एका विशिष्ट कालावधीत देशात उत्पादित झालेल्या सर्व वस्तू आणि सेवांचे एकूण आर्थिक मूल्य. GDP हा सर्वांत महत्त्वाच्या आर्थिक निर्देशकांपैकी एक आहे, कारण GDP मधील भक्कम वाढ चलनाला बळकट करण्याकडे झुकते.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• गिअरिंग (Gearing)

  Gearingइंग्रजीत

  लिव्हरेजसाठी दुसरी संज्ञा — ट्रेडरचे भांडवल आणि तो नियंत्रित करत असलेल्या पोझिशनचा आकार यांचे गुणोत्तर. गिअरिंग जास्त म्हणजे जमा केलेल्या मार्जिनच्या तुलनेत एक्स्पोजर जास्त.

  जोखीम

• लाँग जाणे (Going Long)

  Going Longइंग्रजीत

  चलन जोडीचे मूल्य वाढेल या अपेक्षेने ती खरेदी करणे. EUR/USD वर लाँग जाता तेव्हा आपण युरो खरेदी करत असता आणि अमेरिकी डॉलर विकत असता.

  फॉरेक्स

• शॉर्ट जाणे (Going Short)

  Going Shortइंग्रजीत

  चलन जोडीचे मूल्य घसरेल या अपेक्षेने ती विकणे. EUR/USD वर शॉर्ट जाता तेव्हा आपण युरो विकत असता आणि अमेरिकी डॉलर खरेदी करत असता.

  फॉरेक्स

• गोल्डन क्रॉस (Golden Cross)

  Golden Crossइंग्रजीत

  एक बुलिश टेक्निकल संकेत, जो अल्पकालीन मूव्हिंग अ‍ॅव्हरेज (उदा. 50-पिरियड) दीर्घकालीन मूव्हिंग अ‍ॅव्हरेजला (उदा. 200-पिरियड) खालून वर छेदते तेव्हा मिळतो आणि संभाव्य ऊर्ध्वगामी मोमेंटम दर्शवतो.

  तांत्रिक विश्लेषण

• हॉकिश (Hawkish)

  Hawkishइंग्रजीत

  महागाई नियंत्रित करण्यासाठी उच्च व्याजदर आणि अधिक कडक पतधोरणाला अनुकूल असलेल्या मध्यवर्ती बँकेच्या भूमिकेचे वर्णन करणारी संज्ञा. हॉकिश संकेत सामान्यतः चलन बळकट करतात.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• हेड अँड शोल्डर्स (Head and Shoulders)

  Head and Shouldersइंग्रजीत

  तीन शिखरांचा बनलेला चार्ट पॅटर्न — मधले उंच शिखर (हेड) आणि त्याच्या दोन्ही बाजूंना दोन कमी उंचीची शिखरे (शोल्डर्स). तो बुलिशकडून बेअरिशकडे संभाव्य ट्रेंड रिव्हर्सलचा संकेत देतो.

  तांत्रिक विश्लेषण

• हेजिंग (Hedging)

  Hedgingइंग्रजीत

  दुसऱ्या पोझिशनमधील संभाव्य तोट्याची भरपाई करण्यासाठी एक पोझिशन उघडणे, ज्यामुळे एकूण जोखीम एक्स्पोजर कमी होते. फॉरेक्समध्ये हेजिंग म्हणजे त्याच जोडीत किंवा सहसंबंधित जोडीत विरुद्ध पोझिशन घेणे असू शकते.

  जोखीम

• निर्देशांक (Index)

  Indexइंग्रजीत

  सिक्युरिटीजच्या एका समूहाच्या कामगिरीचे माप, जसे की S&P 500 किंवा FTSE 100. निर्देशांक थेट खरेदी करता येत नाही; त्याचा माग घेणाऱ्या उत्पादनांद्वारे, जसे की फ्युचर्स किंवा CFD, एक्स्पोजर घेतले जाते.

  इन्स्ट्रुमेंट

• इंडिकेटर (Indicator)

  Indicatorइंग्रजीत

  किंमत, व्हॉल्यूम किंवा ओपन इंटरेस्ट यांवर आधारित गणितीय आकडेमोड, जी भविष्यातील किंमत हालचालींचा अंदाज बांधण्यासाठी वापरली जाते. प्रचलित फॉरेक्स इंडिकेटर्समध्ये RSI, MACD, बोलिंजर बँड्स आणि मूव्हिंग अ‍ॅव्हरेज यांचा समावेश होतो.

  तांत्रिक विश्लेषण

• महागाई (Inflation)

  Inflationइंग्रजीत

  वस्तू आणि सेवांच्या सर्वसाधारण किंमत पातळीत सातत्याने होणारी वाढ, जी क्रयशक्ती कमी करते. महागाईचा सामना करण्यासाठी मध्यवर्ती बँका व्याजदर वाढवतात, ज्यामुळे अनेकदा चलन बळकट होते.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• आंतरबँक बाजार (Interbank Market)

  Interbank Marketइंग्रजीत

  एकमेकांशी थेट चलनांचे ट्रेडिंग करणाऱ्या बँकांचे जाळे, जे फॉरेक्स बाजाराचा कणा आहे. रिटेल ट्रेडर्सना दिसणारे विनिमय दर आंतरबँक बाजार ठरवतो.

  फॉरेक्स

• व्याजदरातील फरक (Interest Rate Differential)

  Interest Rate Differentialइंग्रजीत

  ज्या दोन देशांची चलने एक जोडी बनवतात, त्यांच्या व्याजदरांमधील फरक. व्याजदरातील फरक कॅरी ट्रेडला चालना देतात आणि चलनांच्या मूल्यांकनावर लक्षणीय प्रभाव टाकतात.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• जपानी कँडलस्टिक (Japanese Candlestick)

  Japanese Candlestickइंग्रजीत

  अठराव्या शतकातील जपानमध्ये विकसित झालेले चार्टिंग तंत्र, जे प्राइस अ‍ॅक्शन दाखवण्यासाठी मेणबत्तीच्या आकाराच्या रचना वापरते. प्रत्येक कँडलस्टिक एका विशिष्ट कालावधीचे ओपन, हाय, लो आणि क्लोज दाखवते.

  तांत्रिक विश्लेषण

• नॉक-इन ऑप्शन (Knock-In Option)

  Knock-In Optionइंग्रजीत

  बॅरियर ऑप्शनचा एक प्रकार, जो अंतर्निहित किंमत एका निर्दिष्ट पातळीला पोहोचल्यावरच सक्रिय होतो. त्या बॅरियरला स्पर्श होईपर्यंत ऑप्शनला कोणतेही मूल्य नसते.

  इन्स्ट्रुमेंट

• नॉक-आउट ऑप्शन (Knock-Out Option)

  Knock-Out Optionइंग्रजीत

  बॅरियर ऑप्शनचा एक प्रकार, जो अंतर्निहित किंमत एका निर्दिष्ट पातळीला पोहोचल्यावर अस्तित्वात राहत नाही. एकदा बॅरियर भेदला गेला, की नंतरच्या किंमत हालचाली काहीही असल्या तरी ऑप्शन मूल्यहीन होऊन संपतो.

  इन्स्ट्रुमेंट

• लिव्हरेज (Leverage)

  Leverageइंग्रजीत

  तुलनेने कमी भांडवलाने मोठी पोझिशन नियंत्रित करण्याची क्षमता. उदाहरणार्थ, 1:100 लिव्हरेज म्हणजे $1,000 ने $100,000 नियंत्रित होतात. लिव्हरेज नफा आणि तोटा दोन्ही वाढवते.

  जोखीम

• लिमिट ऑर्डर (Limit Order)

  Limit Orderइंग्रजीत

  निर्दिष्ट किमतीला किंवा त्याहून चांगल्या किमतीला खरेदी किंवा विक्री करण्याची ऑर्डर. बाय लिमिट सध्याच्या किमतीच्या खाली ठेवली जाते; सेल लिमिट वर ठेवली जाते. ती केवळ लिमिट किमतीला किंवा अधिक अनुकूल किमतीलाच कार्यान्वित होते.

  ऑर्डर

• तरलता (Liquidity)

  Liquidityइंग्रजीत

  चलन जोडीच्या किमतीवर लक्षणीय परिणाम न होता ती किती लवकर खरेदी किंवा विक्री करता येते याचे प्रमाण. फॉरेक्स बाजारात EUR/USD सारख्या प्रमुख जोड्यांची तरलता सर्वाधिक असते.

  फॉरेक्स

• लिक्विडिटी प्रोव्हायडर (Liquidity Provider)

  Liquidity Providerइंग्रजीत

  अशी संस्था, सामान्यतः एखादी बँक किंवा बिगर-बँक मार्केट मेकर, जी ज्या किमतींना खरेदी आणि विक्री करण्यास तयार आहे त्या किमती कोट करते आणि ब्रोकर ग्राहकांपर्यंत पोहोचवतात ती तरलता पुरवते.

  खाती आणि प्लॅटफॉर्म

• लाँग पोझिशन (Long Position)

  Long Positionइंग्रजीत

  असा ट्रेड, ज्यात चलन जोडीचे मूल्य वाढेल या अपेक्षेने ती खरेदी केली जाते. जोडी जास्त किमतीला विकली, की नफा रिअलाइज होतो.

  फॉरेक्स

• लॉट (Lot)

  Lotइंग्रजीत

  ट्रेडिंगचे एक प्रमाणित एकक. स्टँडर्ड लॉट म्हणजे बेस चलनाचे 100,000 युनिट, मिनी लॉट म्हणजे 10,000, मायक्रो लॉट म्हणजे 1,000 आणि नॅनो लॉट म्हणजे 100 युनिट.

  फॉरेक्स

• MACD

  MACDइंग्रजीत

  Moving Average Convergence Divergence — एक मोमेंटम इंडिकेटर, जो किमतीच्या दोन मूव्हिंग अ‍ॅव्हरेजमधील संबंध दाखवतो. ट्रेडर ट्रेंडमधील बदल आणि एंट्री पॉइंट ओळखण्यासाठी MACD चे क्रॉसओव्हर आणि डायव्हर्जन्स वापरतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• मेजर जोड्या (Major Pairs)

  Major Pairsइंग्रजीत

  फॉरेक्स बाजारात सर्वाधिक ट्रेड होणाऱ्या चलन जोड्या, ज्या सर्वांत अमेरिकी डॉलरचा समावेश असतो: EUR/USD, USD/JPY, GBP/USD, USD/CHF, AUD/USD, USD/CAD आणि NZD/USD.

  फॉरेक्स

• मार्जिन (Margin)

  Marginइंग्रजीत

  लिव्हरेज असलेली पोझिशन उघडण्यासाठी आणि कायम ठेवण्यासाठी लागणारे तारण, जे ट्रेडच्या पूर्ण मूल्याच्या टक्केवारीत व्यक्त केले जाते. मार्जिन हा खर्च नाही — तो आपल्या इक्विटीचा एक भाग आहे, जो ठेव म्हणून बाजूला ठेवला जातो.

  जोखीम

• मार्जिन कॉल (Margin Call)

  Margin Callइंग्रजीत

  आपल्या खात्याची इक्विटी आवश्यक मार्जिन पातळीच्या खाली गेली आहे, अशी आपल्या ब्रोकरकडून येणारी सूचना. आपले मार्जिन पुन्हा किमान मर्यादेच्या वर आणण्यासाठी आपल्याला अतिरिक्त निधी जमा करावा लागतो किंवा पोझिशन्स बंद कराव्या लागतात.

  जोखीम

• Margin Level

  Margin Levelइंग्रजीत

  Equity as a percentage of the margin in use. It shows how much room an account has left: the lower the figure, the nearer the account is to a margin call and then to a stop out. With no open position there is no margin in use, and so no margin level to state.

  अद्याप अनुवादित नाही; इंग्रजीत दाखवले आहे.

  जोखीम

• मार्केट मेकर (Market Maker)

  Market Makerइंग्रजीत

  असा ब्रोकर किंवा संस्था, जी बिड आणि आस्क अशा दोन्ही किमती कोट करून तरलता पुरवते आणि ट्रेडची दुसरी बाजू घेण्यास तयार असते. मार्केट मेकर बिड आणि आस्कमधील स्प्रेडमधून नफा मिळवतात.

  खाती आणि प्लॅटफॉर्म

• मार्केट ऑर्डर (Market Order)

  Market Orderइंग्रजीत

  सध्या उपलब्ध असलेल्या सर्वोत्तम किमतीला चलन जोडी तात्काळ खरेदी किंवा विक्री करण्याची ऑर्डर. मार्केट ऑर्डर कार्यान्वित होण्याची हमी देतात, पण विशिष्ट किमतीची हमी देत नाहीत.

  ऑर्डर

• मार्टिंगेल रणनीती (Martingale Strategy)

  Martingale Strategyइंग्रजीत

  एक उच्च-जोखमीची ट्रेडिंग रणनीती, ज्यात प्रत्येक तोट्यानंतर पोझिशनचा आकार दुप्पट केला जातो, या अपेक्षेने की एकच नफ्याचा ट्रेड आधीचे सर्व तोटे भरून काढेल. जोखीम घातांकी पद्धतीने वाढत असल्यामुळे ती सर्वत्र धोकादायक मानली जाते.

  जोखीम

• MetaTrader

  MetaTraderइंग्रजीत

  MetaQuotes Software ने विकसित केलेला एक लोकप्रिय इलेक्ट्रॉनिक ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्म (MT4 आणि MT5), जो रिटेल फॉरेक्स ट्रेडर चार्टिंग, विश्लेषण आणि Expert Advisors (EA) द्वारे स्वयंचलित ट्रेडिंग यांसाठी मोठ्या प्रमाणावर वापरतात.

  खाती आणि प्लॅटफॉर्म

• मायनर जोड्या (Minor Pairs)

  Minor Pairsइंग्रजीत

  अशा चलन जोड्या, ज्यांत अमेरिकी डॉलर नसतो पण इतर प्रमुख चलने असतात, जसे की EUR/GBP, EUR/JPY किंवा GBP/JPY. त्यांना क्रॉस जोड्या असेही म्हणतात आणि त्यांचे स्प्रेड सर्वसाधारणपणे मेजर जोड्यांपेक्षा किंचित रुंद असतात.

  फॉरेक्स

• मोमेंटम (Momentum)

  Momentumइंग्रजीत

  किंमत हालचालीच्या प्रवेगाचा दर. RSI आणि MACD सारखे मोमेंटम इंडिकेटर ट्रेडर्सना ट्रेंडची ताकद जोखण्यास आणि मोमेंटम कमकुवत झाल्यावर संभाव्य रिव्हर्सल ओळखण्यास मदत करतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• पतधोरण (Monetary Policy)

  Monetary Policyइंग्रजीत

  पैशाची किंमत आणि उपलब्धता यांवर प्रभाव टाकण्यासाठी मध्यवर्ती बँक करत असलेल्या कृती, मुख्यतः धोरणात्मक व्याजदर ठरवून आणि अ‍ॅसेट खरेदी किंवा विक्री करून. बँक दर वाढवते किंवा तरलता काढून घेते तेव्हा तिच्या भूमिकेला टायटनिंग म्हणतात, आणि ती याच्या उलट करते तेव्हा ईझिंग म्हणतात.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• मनी मॅनेजमेंट (Money Management)

  Money Managementइंग्रजीत

  दीर्घकाळ टिकून राहता यावे यासाठी ट्रेडिंग भांडवलाचे अंदाजपत्रक करणे, बचत करणे आणि त्यावर नियंत्रण ठेवणे ही प्रक्रिया. प्रभावी मनी मॅनेजमेंटमध्ये प्रति ट्रेड कमाल जोखीम ठरवणे आणि योग्य पोझिशन साइझ राखणे यांचा समावेश होतो.

  जोखीम

• मूव्हिंग अ‍ॅव्हरेज (Moving Average)

  Moving Averageइंग्रजीत

  एक टेक्निकल इंडिकेटर, जो ठरावीक संख्येच्या पिरियडमधील सरासरी क्लोजिंग किंमत काढून किमतीचा डेटा सुरळीत करतो. प्रचलित प्रकारांमध्ये सिंपल (SMA) आणि एक्स्पोनेन्शियल (EMA) मूव्हिंग अ‍ॅव्हरेज यांचा समावेश होतो.

  तांत्रिक विश्लेषण

• निगेटिव्ह बॅलन्स (Negative Balance)

  Negative Balanceइंग्रजीत

  शून्याच्या खाली गेलेला खात्यातील बॅलन्स, जो पोझिशन्स बंद करता येण्यापेक्षा अधिक वेगाने बाजार स्टॉप आउट पातळी ओलांडून गॅप झाल्यास उद्भवू शकतो. निगेटिव्ह बॅलन्ससाठी ग्राहक जबाबदार आहे की नाही, हे ब्रोकरच्या अटींवर आणि लागू नियमांवर अवलंबून असते.

  जोखीम

• NFP (Non-Farm Payrolls)

  NFP (Non-Farm Payrolls)इंग्रजीत

  अमेरिकेचा एक महत्त्वाचा आर्थिक निर्देशक, जो दर महिन्याच्या पहिल्या शुक्रवारी प्रसिद्ध होतो आणि शेती क्षेत्र वगळून झालेली रोजगारनिर्मिती मोजतो. NFP च्या प्रकाशनामुळे फॉरेक्स बाजारांत अनेकदा लक्षणीय व्होलॅटिलिटी निर्माण होते.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• नॉन-डीलिंग डेस्क (Non-Dealing Desk)

  Non-Dealing Deskइंग्रजीत

  फॉरेक्स ब्रोकरचा एक प्रकार, जो ग्राहकांच्या ऑर्डर कोणत्याही हस्तक्षेपाशिवाय थेट लिक्विडिटी प्रोव्हायडर्सकडे पाठवतो. NDD ब्रोकर डीलिंग डेस्क ब्रोकरपेक्षा अधिक पारदर्शकता आणि सामान्यतः अधिक अरुंद स्प्रेड देतात.

  खाती आणि प्लॅटफॉर्म

• नोशनल व्हॅल्यू (Notional Value)

  Notional Valueइंग्रजीत

  लिव्हरेज असलेल्या पोझिशनचे पूर्ण बाजारमूल्य — ती उघडण्यासाठी जमा केलेले मार्जिन नव्हे. नफा आणि तोटा नोशनल व्हॅल्यूवर मोजला जातो.

  जोखीम

• ऑफर (Offer)

  Offerइंग्रजीत

  आस्क प्राइससाठी दुसरी संज्ञा — विक्रेता ज्या किमतीला चलन जोडी विकण्यास तयार असतो ती किंमत. लाँग (बाय) पोझिशन घेताना आपण जी किंमत देता ती ऑफर असते.

  फॉरेक्स

• खुली पोझिशन (Open Position)

  Open Positionइंग्रजीत

  असा ट्रेड, जो घेतला गेला आहे पण विरुद्ध ट्रेडने अद्याप बंद केलेला नाही. खुल्या पोझिशन्स बंद होईपर्यंत बाजारातील चढउतारांमुळे होणाऱ्या नफ्या-तोट्याच्या अधीन असतात.

  ट्रेडिंग

• ऑर्डर (Order)

  Orderइंग्रजीत

  एखादे वित्तीय इन्स्ट्रुमेंट विशिष्ट किमतीला किंवा सध्याच्या बाजारभावाने खरेदी किंवा विक्री करण्यासाठी ब्रोकरला दिलेली सूचना. प्रचलित ऑर्डर प्रकारांमध्ये मार्केट, लिमिट, स्टॉप आणि ट्रेलिंग स्टॉप ऑर्डर यांचा समावेश होतो.

  ऑर्डर

• ओव्हरबॉट (Overbought)

  Overboughtइंग्रजीत

  अशी स्थिती, ज्यात चलन जोडीची किंमत खूप वेगाने खूप वर गेली आहे आणि पुलबॅक किंवा रिव्हर्सल येण्याची शक्यता असू शकते. RSI 70 च्या वर असणे यांसारखे इंडिकेटर ओव्हरबॉट स्थिती सूचित करतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• ओव्हरनाइट पोझिशन (Overnight Position)

  Overnight Positionइंग्रजीत

  असा ट्रेड, जो ट्रेडिंग दिवस संपल्यानंतरही (सामान्यतः 5 PM EST) खुला राहतो. ओव्हरनाइट पोझिशन्सवर दोन चलनांच्या व्याजदरातील फरकानुसार स्वॅप शुल्क आकारले जाते किंवा क्रेडिट दिले जाते.

  ट्रेडिंग

• ओव्हरसोल्ड (Oversold)

  Oversoldइंग्रजीत

  अशी स्थिती, ज्यात चलन जोडीची किंमत खूप वेगाने खूप खाली गेली आहे आणि बाउन्स किंवा रिव्हर्सल येण्याची शक्यता असू शकते. RSI 30 च्या खाली असणे यांसारखे इंडिकेटर ओव्हरसोल्ड स्थिती सूचित करतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• जोडी (Pair)

  Pairइंग्रजीत

  चलन जोडीचे संक्षिप्त रूप — एकत्र भाव दिलेली दोन चलने, जी त्यांचे सापेक्ष मूल्य दाखवतात. पहिले चलन बेस आणि दुसरे कोट असते, उदा. EUR/USD.

  फॉरेक्स

• पेंडिंग ऑर्डर (Pending Order)

  Pending Orderइंग्रजीत

  सध्याच्या बाजारभावाऐवजी भविष्यातील एखाद्या किंमत पातळीवर पोझिशन उघडण्याची ऑर्डर. तिच्या प्रकारांमध्ये बाय लिमिट, सेल लिमिट, बाय स्टॉप आणि सेल स्टॉप ऑर्डर यांचा समावेश होतो.

  ऑर्डर

• पिप (Pip)

  Pipइंग्रजीत

  चलन जोडीतील किमतीची सर्वांत लहान प्रमाणित हालचाल. बहुतेक जोड्यांसाठी 1 पिप म्हणजे 0.0001 (दशांशानंतरचे चौथे स्थान). JPY जोड्यांसाठी 1 पिप म्हणजे 0.01 (दशांशानंतरचे दुसरे स्थान).

  फॉरेक्स

• पिव्हट पॉइंट (Pivot Point)

  Pivot Pointइंग्रजीत

  मागील पिरियडच्या हाय, लो आणि क्लोज किमतींवरून काढलेला एक टेक्निकल इंडिकेटर, जो संभाव्य सपोर्ट आणि रेझिस्टन्स पातळ्या ओळखण्यासाठी वापरला जातो. डे ट्रेडर पिव्हट पॉइंट मोठ्या प्रमाणावर वापरतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• पोझिशन ट्रेडिंग (Position Trading)

  Position Tradingइंग्रजीत

  एक दीर्घकालीन ट्रेडिंग शैली, ज्यात पोझिशन्स आठवडे, महिने किंवा अगदी वर्षानुवर्षे ठेवल्या जातात. पोझिशन ट्रेडर अल्पकालीन किंमत चढउतारांऐवजी फंडामेंटल अ‍ॅनालिसिस आणि दीर्घकालीन ट्रेंडवर लक्ष केंद्रित करतात.

  ट्रेडिंग

• प्राइस अ‍ॅक्शन (Price Action)

  Price Actionइंग्रजीत

  ट्रेडिंगची एक पद्धत, जी इंडिकेटरवर अवलंबून न राहता चार्टवरील किमतीच्या मूळ हालचालींचे विश्लेषण करते. प्राइस अ‍ॅक्शन ट्रेडर निर्णय घेण्यासाठी कँडलस्टिक पॅटर्न, सपोर्ट/रेझिस्टन्स पातळ्या आणि चार्ट पॅटर्न वापरतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• प्रॉफिट टेकिंग (Profit Taking)

  Profit Takingइंग्रजीत

  नफा रिअलाइज करण्यासाठी नफ्यातील पोझिशन बंद करण्याची कृती. प्रॉफिट टेकिंगमुळे किमतीत तात्पुरते रिव्हर्सल येऊ शकतात, विशेषतः जेव्हा अनेक ट्रेडर सारख्याच पातळ्यांवर पोझिशन्स बंद करतात.

  ट्रेडिंग

• पुलबॅक (Pullback)

  Pullbackइंग्रजीत

  प्रचलित ट्रेंडच्या दिशेतील तात्पुरता उलटफेर. पुलबॅककडे मुख्य ट्रेंडच्या दिशेने अधिक चांगल्या किमतीला ट्रेडमध्ये प्रवेश करण्याची संधी म्हणून पाहिले जाते.

  तांत्रिक विश्लेषण

• क्वांटिटेटिव्ह ईझिंग (Quantitative Easing)

  Quantitative Easingइंग्रजीत

  पतधोरणाचे एक साधन, ज्यात मध्यवर्ती बँक अर्थव्यवस्थेत पैसा ओतण्यासाठी आणि व्याजदर कमी करण्यासाठी सरकारी रोखे किंवा इतर वित्तीय अ‍ॅसेट खरेदी करते. QE सामान्यतः देशांतर्गत चलन कमकुवत करते.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• कोट चलन (Quote Currency)

  Quote Currencyइंग्रजीत

  चलन जोडीतील दुसरे चलन. EUR/USD मध्ये अमेरिकी डॉलर हे कोट चलन आहे. बेस चलनाचे एक युनिट खरेदी करण्यासाठी किती कोट चलन लागते, हे विनिमय दर दाखवतो.

  फॉरेक्स

• रॅली (Rally)

  Rallyइंग्रजीत

  चलन जोडीच्या किंवा बाजाराच्या किमतीत सातत्याने होणारी वाढ. सकारात्मक आर्थिक आकडेवारी, मध्यवर्ती बँकेच्या धोरणातील बदल किंवा बाजारातील भावनेतील बदल यांमुळे रॅली येऊ शकतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• रेंज (Range)

  Rangeइंग्रजीत

  असा कालावधी, ज्यात किंमत स्पष्ट ट्रेंड न बनवता ठरावीक सपोर्ट आणि रेझिस्टन्स पातळीच्या दरम्यान वरखाली होते. रेंज-बाउंड ट्रेडिंग रणनीतींमध्ये सपोर्टला खरेदी आणि रेझिस्टन्सला विक्री केली जाते.

  तांत्रिक विश्लेषण

• रिअल यील्ड (Real Yields)

  Real Yieldsइंग्रजीत

  अपेक्षित महागाई वजा केल्यानंतरचा रोख्यावरील परतावा. रिअल यील्डवर सामान्यतः सोन्यासोबत लक्ष ठेवले जाते, कारण सोने कोणतेही व्याज देत नाही: रोख्यांवरील महागाई-समायोजित परतावा वाढला, की सोने बाळगण्याचा संधी खर्चही त्यासोबत वाढतो.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• मंदी (Recession)

  Recessionइंग्रजीत

  आर्थिक घडामोडींमध्ये काही महिन्यांहून अधिक काळ टिकणारी लक्षणीय आणि व्यापक घट. सलग दोन तिमाहींमध्ये वास्तविक GDP घसरणे हा एक प्रचलित ढोबळ नियम आहे, मात्र अधिकृत व्याख्या देशानुसार बदलतात.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• रेफरन्स रेट (Reference Rate)

  Reference Rateइंग्रजीत

  माहिती आणि लेखा या उद्देशांसाठी एखाद्या अधिकृत संस्थेने ठरावीक वेळी प्रसिद्ध केलेला विनिमय दर, जसे की युरोपियन सेंट्रल बँकेचे दैनंदिन युरो रेफरन्स रेट. रेफरन्स रेट ही अशी किंमत नाही, जिला व्यवहार करणे कोणावरही बंधनकारक आहे.

  फॉरेक्स

• रिकोट (Requote)

  Requoteइंग्रजीत

  ऑर्डरसाठी मागितलेली किंमत आता उपलब्ध नाही, असे कळवणारी सूचना; तिच्यासोबत एक नवी किंमत देऊ केली जाते, जी ट्रेडर स्वीकारू किंवा नाकारू शकतो. रिकोट इन्स्टंट एक्झिक्युशनमध्ये येतात; मार्केट एक्झिक्युशनमध्ये त्याऐवजी ऑर्डर उपलब्ध किमतीला फिल होते, जी मागितलेल्या किमतीपेक्षा वेगळी असू शकते.

  ऑर्डर

• रेझिस्टन्स (Resistance)

  Resistanceइंग्रजीत

  किमतीची अशी पातळी, जिथे विक्रीचा दबाव किमतीला आणखी वर जाण्यापासून सहसा रोखतो. रेझिस्टन्स पातळ्या मागील उच्च किमती, ट्रेंडलाइन आणि टेक्निकल इंडिकेटर यांच्याद्वारे ओळखल्या जातात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• रिट्रेसमेंट (Retracement)

  Retracementइंग्रजीत

  प्रचलित ट्रेंडच्या विरुद्ध किमतीची तात्पुरती हालचाल, जी अनेकदा फिबोनाची पातळ्यांनी मोजली जाते. रिट्रेसमेंट रिव्हर्सलपेक्षा वेगळे असतात, कारण त्यांत मूळ ट्रेंड पुन्हा सुरू होईल अशी अपेक्षा असते.

  तांत्रिक विश्लेषण

• जोखीम व्यवस्थापन (Risk Management)

  Risk Managementइंग्रजीत

  पोझिशन साइझिंग, स्टॉप लॉस, विविधीकरण आणि प्रति ट्रेड कमाल जोखमीचे (सामान्यतः खात्याच्या इक्विटीच्या 1-2%) पालन यांद्वारे ट्रेडिंगमधील संभाव्य तोटे ओळखणे, त्यांचे मूल्यमापन करणे आणि त्यांवर नियंत्रण ठेवणे ही प्रक्रिया.

  जोखीम

• रिस्क-रिवॉर्ड गुणोत्तर (Risk-Reward Ratio)

  Risk-Reward Ratioइंग्रजीत

  एका ट्रेडमधील संभाव्य तोटा आणि संभाव्य नफा यांचे गुणोत्तर. 1:3 रिस्क-रिवॉर्ड गुणोत्तर म्हणजे संभाव्य $3 नफ्यासाठी $1 जोखमीवर लावणे. यशस्वी ट्रेडर सामान्यतः किमान 1:2 गुणोत्तर शोधतात.

  जोखीम

• रोलओव्हर (Rollover)

  Rolloverइंग्रजीत

  खुल्या पोझिशनची सेटलमेंट तारीख पुढील ट्रेडिंग दिवसापर्यंत वाढवण्याची प्रक्रिया. रोलओव्हरमध्ये चलन जोडीच्या व्याजदरातील फरकानुसार स्वॅप व्याज द्यावे लागते किंवा मिळते.

  फॉरेक्स

• RSI (Relative Strength Index)

  RSI (Relative Strength Index)इंग्रजीत

  एक मोमेंटम ऑसिलेटर, जो 0 ते 100 या मापावर किंमत बदलांचा वेग आणि तीव्रता मोजतो. 70 च्या वरील रीडिंग ओव्हरबॉट स्थिती सूचित करतात; 30 च्या खालील रीडिंग ओव्हरसोल्ड स्थिती सूचित करतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• सेफ हेवन (Safe Haven)

  Safe Havenइंग्रजीत

  असा अ‍ॅसेट, ज्याकडे गुंतवणूकदार बाजारातील तणावाच्या काळात ऐतिहासिकदृष्ट्या वळले आहेत, जसे की सोने, स्विस फ्रँक, जपानी येन किंवा अमेरिकी ट्रेझरी सिक्युरिटीज. हे वर्णन भूतकाळातील वर्तनाला उद्देशून आहे आणि एखादा अ‍ॅसेट कसा वागेल याची ती हमी नाही.

  समष्टी अर्थशास्त्र

• स्कॅल्पिंग (Scalping)

  Scalpingइंग्रजीत

  अशी ट्रेडिंग रणनीती, जिचे उद्दिष्ट किमतीच्या अगदी लहान हालचालींमधून नफा मिळवणे असते; यात पोझिशन्स सहसा काही सेकंद किंवा मिनिटे ठेवल्या जातात. स्कॅल्पर दिवसाला अनेक ट्रेड करतात आणि प्रत्येक वेळी काही पिप नफ्याचे लक्ष्य ठेवतात.

  ट्रेडिंग

• सेंटिमेंट (Sentiment)

  Sentimentइंग्रजीत

  एखाद्या विशिष्ट चलन जोडीबद्दल किंवा एकूण बाजाराबद्दल ट्रेडर्सचा सर्वसाधारण दृष्टिकोन. सेंटिमेंट बुलिश, बेअरिश किंवा तटस्थ असू शकते आणि ती पोझिशनिंग डेटा, सर्वेक्षणे आणि प्राइस अ‍ॅक्शन यांद्वारे जोखली जाते.

  फॉरेक्स

• शॉर्ट सेलिंग (Short Selling)

  Short Sellingइंग्रजीत

  आपल्या मालकीची नसलेली चलन जोडी नंतर कमी किमतीला परत खरेदी करता येईल या अपेक्षेने विकणे. फॉरेक्समध्ये शॉर्ट सेलिंग लाँग जाण्याइतकेच सरळ आहे, कारण प्रत्येक ट्रेडमध्ये एक चलन विकून दुसरे खरेदी केले जाते.

  फॉरेक्स

• स्लिपेज (Slippage)

  Slippageइंग्रजीत

  ट्रेडची अपेक्षित किंमत आणि तो प्रत्यक्षात ज्या किमतीला कार्यान्वित होतो ती किंमत यांतील फरक. स्लिपेज सामान्यतः उच्च व्होलॅटिलिटीच्या किंवा कमी तरलतेच्या काळात घडते.

  ऑर्डर

• स्पॉट मार्केट (Spot Market)

  Spot Marketइंग्रजीत

  असा बाजार, जिथे वित्तीय इन्स्ट्रुमेंट तात्काळ डिलिव्हरीसाठी ट्रेड केले जातात आणि सामान्यतः दोन कामकाजाच्या दिवसांत (T+2) सेटल होतात. फॉरेक्स स्पॉट मार्केट हा परकीय चलन बाजाराचा सर्वांत मोठा भाग आहे.

  फॉरेक्स

• स्प्रेड (Spread)

  Spreadइंग्रजीत

  चलन जोडीच्या बिड आणि आस्क किमतींमधील फरक, जो पिपमध्ये मोजला जातो. स्प्रेड हा फॉरेक्स ट्रेडिंगमधील व्यवहाराचा मुख्य खर्च आहे. स्प्रेड जितका अरुंद, तितका खर्च कमी.

  फॉरेक्स

• स्टॉप लॉस (Stop Loss)

  Stop Lossइंग्रजीत

  बाजार आपल्या विरुद्ध गेल्यास संभाव्य तोटा मर्यादित ठेवण्यासाठी निर्दिष्ट किमतीला पोझिशन बंद करण्याची ऑर्डर. ट्रेडिंग भांडवलाचे संरक्षण करण्यासाठी स्टॉप लॉस हे जोखीम व्यवस्थापनाचे एक मूलभूत साधन आहे.

  ऑर्डर

• स्टॉप ऑर्डर (Stop Order)

  Stop Orderइंग्रजीत

  अशी ऑर्डर, जी किंमत निर्दिष्ट पातळीला पोहोचताच मार्केट ऑर्डर बनते. बाय स्टॉप सध्याच्या किमतीच्या वर ठेवली जाते; सेल स्टॉप खाली ठेवली जाते. ती ब्रेकआउट रणनीतींसाठी वापरली जाते.

  ऑर्डर

• स्टॉप आउट (Stop Out)

  Stop Outइंग्रजीत

  मार्जिनची ती पातळी, जिथे इक्विटी आवश्यक मार्जिन भागवण्यास पुरेशी न राहिल्यामुळे ब्रोकर खुल्या पोझिशन्स आपोआप बंद करण्यास सुरुवात करतो. ती मार्जिन कॉल पातळीनंतर येते आणि खात्यावरील पुढील तोटे मर्यादित ठेवण्यासाठी असते.

  जोखीम

• सपोर्ट (Support)

  Supportइंग्रजीत

  किमतीची अशी पातळी, जिथे खरेदीचा दबाव किमतीला आणखी खाली जाण्यापासून सहसा रोखतो. सपोर्ट पातळ्या मागील नीच किमती, ट्रेंडलाइन आणि टेक्निकल इंडिकेटर यांच्याद्वारे ओळखल्या जातात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• स्वॅप (Swap)

  Swapइंग्रजीत

  पोझिशन रात्रभर ठेवल्याबद्दल आकारला जाणारा किंवा जमा केला जाणारा व्याजदरातील फरक; त्याला रोलओव्हर असेही म्हणतात. स्वॅप दर चलन जोडीनुसार बदलतात आणि दोन्ही चलनांच्या मध्यवर्ती बँकांच्या व्याजदरांवर अवलंबून असतात.

  फॉरेक्स

• स्विंग ट्रेडिंग (Swing Trading)

  Swing Tradingइंग्रजीत

  अशी ट्रेडिंग शैली, जिचे उद्दिष्ट काही दिवसांपासून काही आठवड्यांपर्यंतच्या किंमत स्विंगमधून नफा मिळवणे असते. स्विंग ट्रेडर एंट्री आणि एक्झिट पॉइंट ओळखण्यासाठी टेक्निकल आणि फंडामेंटल अ‍ॅनालिसिस यांचा एकत्रित वापर करतात.

  ट्रेडिंग

• टेक प्रॉफिट (Take Profit)

  Take Profitइंग्रजीत

  निर्दिष्ट नफा पातळीवर पोझिशन बंद करण्याची ऑर्डर, जी लक्ष्य गाठल्यावर नफा आपोआप निश्चित करते. टेक प्रॉफिट ऑर्डर ट्रेडर्सना शिस्त राखण्यास आणि अनरिअलाइज्ड नफा परत गमावणे टाळण्यास मदत करतात.

  ऑर्डर

• टेक्निकल अ‍ॅनालिसिस (Technical Analysis)

  Technical Analysisइंग्रजीत

  भविष्यातील किंमत हालचालींचा अंदाज बांधण्यासाठी मागील प्राइस चार्ट, पॅटर्न आणि इंडिकेटर यांचा अभ्यास. सर्व संबंधित माहिती आधीच किमतीत प्रतिबिंबित झालेली असते, असे टेक्निकल अ‍ॅनालिस्ट मानतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• टिक (Tick)

  Tickइंग्रजीत

  चलन जोडीच्या किमतीतील किमान बदल, जो पिपपेक्षा लहान असतो. बहुतेक ब्रोकर आता दशांशानंतरच्या पाच स्थानांपर्यंत किमती कोट करतात, ज्यात पाचवे स्थान अपूर्णांक पिप किंवा टिक दर्शवते.

  फॉरेक्स

• ट्रेडर (Trader)

  Traderइंग्रजीत

  फॉरेक्स बाजारात चलन जोड्यांसारखी वित्तीय इन्स्ट्रुमेंट खरेदी आणि विक्री करणारी व्यक्ती किंवा संस्था. ट्रेडर्समध्ये रिटेल व्यक्तींपासून मोठ्या संस्थात्मक सहभागींपर्यंत सर्वांचा समावेश होतो.

  फॉरेक्स

• ट्रेलिंग स्टॉप (Trailing Stop)

  Trailing Stopइंग्रजीत

  एक गतिशील स्टॉप-लॉस ऑर्डर, जी ठरावीक अंतर राखून बाजारभावासोबत सरकते. किंमत आपल्या बाजूने सरकली, की स्टॉप तिच्यामागे जातो; किंमत उलटली, तर नफ्याचे संरक्षण करण्यासाठी स्टॉप जागेवरच राहतो.

  ऑर्डर

• ट्रेंड (Trend)

  Trendइंग्रजीत

  बाजारभावाच्या हालचालीची सर्वसाधारण दिशा. अपट्रेंड अधिक उंच हाय आणि अधिक उंच लो यांनी बनतो; डाउनट्रेंड अधिक खालचे हाय आणि अधिक खालचे लो यांनी बनतो; साइडवेज ट्रेंडमध्ये कोणतीही स्पष्ट दिशा दिसत नाही.

  तांत्रिक विश्लेषण

• ट्रेंड लाइन (Trend Line)

  Trend Lineइंग्रजीत

  चार्टवर किमतीचे दोन किंवा अधिक बिंदू जोडून काढलेली सरळ रेषा, जी ट्रेंड ओळखण्यासाठी आणि त्याची पुष्टी करण्यासाठी वापरली जाते. ऊर्ध्वगामी ट्रेंड लाइन वाढत जाणारे लो जोडते; अधोगामी ट्रेंड लाइन घसरत जाणारे हाय जोडते.

  तांत्रिक विश्लेषण

• ट्रँगल पॅटर्न (Triangle Pattern)

  Triangle Patternइंग्रजीत

  एकमेकांकडे येणाऱ्या ट्रेंड लाइन्सनी बनलेला चार्ट पॅटर्न, जो ब्रेकआउटपूर्वीचा कन्सॉलिडेशनचा कालावधी दर्शवतो. ट्रँगल असेंडिंग (बुलिश), डिसेंडिंग (बेअरिश) किंवा सिमेट्रिकल (तटस्थ) असू शकतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• उलाढाल (Turnover)

  Turnoverइंग्रजीत

  एका विशिष्ट कालावधीत ट्रेड झालेल्या चलनाचे एकूण प्रमाण. जागतिक फॉरेक्स बाजाराची दैनंदिन उलाढाल $7 trillion पेक्षा जास्त आहे, ज्यामुळे तो जगातील सर्वाधिक तरल वित्तीय बाजार ठरतो.

  फॉरेक्स

• अनरिअलाइज्ड P&L (Unrealized P&L)

  Unrealized P&Lइंग्रजीत

  अद्याप बंद न केलेल्या खुल्या पोझिशनवरील नफा किंवा तोटा. अनरिअलाइज्ड P&L बाजारासोबत बदलत राहतो आणि पोझिशन बंद झाल्यावरच रिअलाइज्ड (प्रत्यक्ष) होतो.

  ट्रेडिंग

• अपटिक (Uptick)

  Uptickइंग्रजीत

  मागील ट्रेडपेक्षा जास्त किमतीला होणारा ट्रेड. अपटिक सकारात्मक अल्पकालीन मोमेंटम दर्शवतो आणि तो डाउनटिकच्या विरुद्ध असतो.

  ट्रेडिंग

• USD

  USDइंग्रजीत

  अमेरिकी डॉलर (United States Dollar) — जगाचे प्रमुख राखीव चलन आणि फॉरेक्स बाजारात सर्वाधिक ट्रेड होणारे चलन. सर्व फॉरेक्स व्यवहारांपैकी सुमारे 88% व्यवहारांत USD चा समावेश असतो.

  फॉरेक्स

• व्हेरिएबल स्प्रेड (Variable Spread)

  Variable Spreadइंग्रजीत

  असा स्प्रेड, जो बाजाराची परिस्थिती, तरलता आणि व्होलॅटिलिटी यांनुसार बदलतो. व्हेरिएबल स्प्रेड सामान्यतः उच्च तरलतेच्या सत्रांमध्ये अरुंद असतात आणि बातम्यांच्या वेळी किंवा कमी वर्दळीच्या तासांत रुंद होतात.

  फॉरेक्स

• VIX

  VIXइंग्रजीत

  CBOE Volatility Index, ज्याला अनेकदा “भीतीचा मापक” म्हटले जाते, बाजारातील अपेक्षित व्होलॅटिलिटी मोजतो. फॉरेक्स ट्रेडर VIX वर लक्ष ठेवतात, कारण जास्त व्होलॅटिलिटीमुळे अनेकदा चलन बाजारातील हालचाली वाढतात.

  जोखीम

• व्होलॅटिलिटी (Volatility)

  Volatilityइंग्रजीत

  कालांतराने किमतीत होणाऱ्या बदलाचे प्रमाण. उच्च व्होलॅटिलिटी म्हणजे किमतीत मोठे आणि वेगवान चढउतार, जे संधी आणि जोखीम दोन्ही निर्माण करतात. कमी व्होलॅटिलिटी लहान आणि अधिक अंदाज करता येण्याजोग्या हालचाली दर्शवते.

  जोखीम

• व्हॉल्यूम (Volume)

  Volumeइंग्रजीत

  एका विशिष्ट कालावधीत ट्रेड झालेल्या युनिट्सची किंवा कॉन्ट्रॅक्ट्सची एकूण संख्या. फॉरेक्समध्ये बाजार विकेंद्रित असल्यामुळे खऱ्या व्हॉल्यूमचा डेटा मर्यादित असतो, म्हणून त्याऐवजी अनेकदा टिक व्हॉल्यूम (किंमत बदलांची संख्या) वापरला जातो.

  तांत्रिक विश्लेषण

• VPS (Virtual Private Server)

  VPS (Virtual Private Server)इंग्रजीत

  एक रिमोट सर्व्हर, जो कमी लेटन्सी आणि उच्च अपटाइमसह ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्म आणि Expert Advisors 24/7 चालवण्यासाठी वापरला जातो. आपला स्थानिक संगणक ऑफलाइन असतानाही स्वयंचलित रणनीती कार्यान्वित होतील, याची खात्री VPS होस्टिंग देते.

  खाती आणि प्लॅटफॉर्म

• वेज पॅटर्न (Wedge Pattern)

  Wedge Patternइंग्रजीत

  एकमेकांकडे येणाऱ्या आणि दोन्ही एकाच दिशेने कललेल्या ट्रेंड लाइन्सनी बनलेला चार्ट पॅटर्न. रायझिंग वेज बेअरिश असतात; फॉलिंग वेज बुलिश असतात. वेज सध्याच्या ट्रेंडच्या संभाव्य रिव्हर्सलचा संकेत देतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• व्हिपसॉ (Whipsaw)

  Whipsawइंग्रजीत

  एका दिशेने किमतीची वेगवान हालचाल आणि त्यामागोमाग लगेच येणारा तीव्र रिव्हर्सल, ज्यामुळे अनेकदा दोन्ही बाजूंचे स्टॉप लॉस ट्रिगर होतात. व्हिपसॉ सामान्यतः अस्थिर, कमी तरलतेच्या किंवा बातम्यांवर चालणाऱ्या बाजार परिस्थितीत घडतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• विक (Wick)

  Wickइंग्रजीत

  कँडलस्टिकच्या बॉडीच्या वर आणि खाली असलेल्या पातळ रेषा, ज्या त्या पिरियडमधील हाय आणि लो किमती दर्शवतात. लांब विक्स त्या पातळ्यांवर किमतींना मिळालेला जोरदार नकार दर्शवतात.

  तांत्रिक विश्लेषण

• XAU/USD

  XAU/USDइंग्रजीत

  अमेरिकी डॉलरमध्ये भाव दिलेल्या सोन्याचे ट्रेडिंग चिन्ह. सोने फॉरेक्स बाजारात सेफ-हेवन अ‍ॅसेट म्हणून मोठ्या प्रमाणावर ट्रेड केले जाते आणि त्याचा अमेरिकी डॉलरशी अनेकदा व्यस्त सहसंबंध असतो.

  फॉरेक्स

• यील्ड (Yield)

  Yieldइंग्रजीत

  गुंतवणुकीवरील उत्पन्नरूपी परतावा, जो सहसा टक्केवारीत व्यक्त केला जातो. फॉरेक्समध्ये देशांमधील यील्डचे फरक चलनांच्या प्रवाहांना चालना देतात, कारण ट्रेडर कॅरी ट्रेडद्वारे अधिक परतावा शोधतात.

  समष्टी अर्थशास्त्र